Sun Valley: het Davos van de miljardairs

In de bergen van Idaho buigen de mensen die de controle hebben over artificiële intelligentie, wereldwijde media, entertainment en enorme kapitaalstromen zich over een vraag die het volgende economische tijdperk kan bepalen: wie zal de elektriciteit produceren die nodig is om de intelligentie-economie van energie te voorzien?

Elke maand juli verandert een klein vakantieoord in Idaho voor enkele dagen in een van de belangrijkste machtscentra ter wereld.

De Sun Valley Conference van Allen & Company wordt vaak omschreven als een “zomerkamp voor miljardairs”, maar die benaming doet geen recht aan het werkelijke belang van de bijeenkomst. Een zomerkamp is een plaats voor ontspanning. Sun Valley is een plaats waar bedrijfstakken worden gereorganiseerd, allianties worden gevormd en de toekomstige richting van het mondiale kapitaal discreet wordt besproken.

Sinds 1983 nodigt de gespecialiseerde investeringsbank Allen & Company elk jaar een zorgvuldig geselecteerde groep technologieoprichters, media-eigenaars, financiers, politieke figuren en entertainmentbestuurders uit om enkele dagen samen door te brengen in het Sun Valley Resort.

De formele presentaties zijn besloten. De gesprekken zijn niet voor publicatie bestemd. De deelnemers kunnen hun families meebrengen, terwijl golf, wandelingen, lunches en avondrecepties een omgeving creëren waarin een persoonlijke kennismaking op natuurlijke wijze kan uitgroeien tot een strategische samenwerking.

Precies die informele sfeer maakt Sun Valley zo machtig.

Davos is openbaar, institutioneel en steeds meer theatraal. Politieke leiders arriveren met vooraf voorbereide toespraken, ondernemingen huren opvallende paviljoenen en bijna elk gesprek lijkt bedoeld om door de media te worden verslagen.

Sun Valley werkt volgens het tegenovergestelde principe. De invloed van de bijeenkomst komt voort uit discretie. De namen van de aanwezigen zijn meestal bekend, maar de inhoud van hun gesprekken blijft achter gesloten deuren.

Het is Davos zonder de bureaucratie — en met een veel sterkere concentratie van private macht.

De invloedrijkste gastenlijst uit het bedrijfsleven

De bijeenkomst van 2026 brengt een uitzonderlijke concentratie van economische invloed samen.

Tot de meest prestigieuze deelnemers behoren Jeff Bezos, Mark Zuckerberg, Bill Gates, Apple-topman Tim Cook, de prominente Apple-bestuurder John Ternus, Alphabet-topman Sundar Pichai, OpenAI-topman Sam Altman, Anthropic-topman Dario Amodei, Palantir-topman Alex Karp en LinkedIn-medeoprichter Reid Hoffman.

Ook de top van de media- en entertainmentwereld is uitzonderlijk sterk vertegenwoordigd. De gastenlijst omvat figuren die verbonden zijn aan Disney, Netflix, Amazon, YouTube, Warner Bros. Discovery, Paramount, Comcast en het media-imperium van de familie Murdoch.

David Ellison, Bob Iger, Josh D’Amaro, David Zaslav, Ted Sarandos, Greg Peters, Rupert Murdoch en andere topbestuurders brengen bijna de volledige commandostructuur van de Amerikaanse media-industrie binnen wandelafstand van elkaar.

Dit is meer dan een bijeenkomst van rijke personen. Het is een tijdelijk parlement van private economische macht.

De mensen in Sun Valley bezitten niet alleen ondernemingen. Zij controleren besturingssystemen, cloudinfrastructuur, modellen voor artificiële intelligentie, advertentiemarkten, filmstudio’s, streamingplatforms, kranten, sociale netwerken en het investeringskapitaal dat nodig is om al die sectoren met elkaar te verbinden.

AI heeft van energie een centrale economische kwestie gemaakt

Het belangrijkste onderwerp in Sun Valley is dit jaar ongetwijfeld artificiële intelligentie. Maar de werkelijke strategische vraag is niet langer alleen wie over het beste AI-model, de meest getalenteerde ingenieurs of de grootste hoeveelheid gegevens beschikt.

De doorslaggevende vraag is nu:

Wie beschikt over de elektriciteit?

Artificiële intelligentie wordt vaak voorgesteld als een immateriële technologie: een wereld van algoritmen, software en virtuele assistenten.

In werkelijkheid ontwikkelt AI zich tot een van de fysiek meest veeleisende industrieën die ooit werden gecreëerd. Elk geavanceerd AI-model is afhankelijk van enorme datacenters, gevuld met gespecialiseerde computerchips die ononderbroken elektriciteit, geavanceerde koeling en rechtstreekse toegang tot betrouwbare elektriciteitsnetwerken vereisen.

Het Amerikaanse elektriciteitsverbruik door datacenters zal naar verwachting tegen 2030 meer dan verdubbelen ten opzichte van 2024. De elektriciteitsvraag van Amerikaanse datacenters zou kunnen toenemen van ongeveer 31 gigawatt in 2025 tot 66 gigawatt in 2027.

Het knelpunt wordt nu zichtbaar.

Amerikaanse nutsbedrijven hebben steeds meer moeite om transformatoren en andere essentiële onderdelen voor het elektriciteitsnet te verkrijgen. Voor bepaalde apparatuur lopen de levertijden op tot meer dan drie jaar. Tegen 2030 zou de totale elektriciteitsbehoefte van datacenters ongeveer 110 gigawatt kunnen bedragen.

Dat verandert het wezen van de technologie-industrie.

Gedurende twee decennia waren de dominante ondernemingen degene die de informatie controleerden. In het komende decennium zullen het mogelijk de ondernemingen zijn die informatie met energie kunnen combineren.

Een succesvol AI-bedrijf zal steeds meer moeten denken als een elektriciteitsproducent, een infrastructuurontwikkelaar en misschien zelfs als een nucleair energiebedrijf.

Sun Valley bevindt zich daardoor op het kruispunt van twee economieën.

De eerste is de digitale economie die door Silicon Valley werd opgebouwd. De tweede is de zware industriële economie die nodig is om die digitale economie draaiende te houden.

De toekomst van AI zal mogelijk even sterk afhangen van turbines, kernreactoren, transformatoren, gaspijpleidingen, hoogspanningslijnen en langlopende energiecontracten als van softwareontwikkeling.

De technologieleiders die Sun Valley bijwonen, begrijpen dat de wedloop om artificiële intelligentie steeds meer een wedloop om energieproductiecapaciteit wordt.

Het Amerikaanse voordeel is dat al deze werelden op één plaats kunnen samenkomen.

De oprichter van een AI-laboratorium, de voorzitter van een mediagroep, de eigenaar van een cloudplatform en de financier van een nieuwe energiecentrale kunnen hun belangen tijdens dezelfde namiddag bespreken.

Dat vermogen om snel mensen, kapitaal en infrastructuur rond een nieuw project te organiseren, is een van de minst begrepen bronnen van de Amerikaanse economische kracht.

Een lodge ontworpen voor discrete macht

De locatie is niet toevallig gekozen.

De Sun Valley Lodge opende in december 1936 als het centrale gebouw van wat het eerste echte skiresort van de Verenigde Staten zou worden. De lodge werd gebouwd op de voormalige Brass Ranch en ontwikkelde al vroeg nauwe banden met Hollywood, de zakenwereld en de politieke elite.

Ernest Hemingway werkte er aan Voor wie de klok luidt. Tot de beroemde gasten behoorden door de jaren heen figuren als Clark Gable, Lucille Ball en Frank Sinatra.

De lodge combineert de informele sfeer van een bergresort met zorgvuldig gecontroleerde luxe. Het hotel beschikt over een spa van ongeveer 1.858 vierkante meter, een door glas omgeven buitenzwembad, restaurants, lounges, evenementenzalen, fitnessfaciliteiten en suites die het mogelijk maken om gedurende het volledige verblijf binnen de beschermde sociale omgeving van het resort te blijven.

De ruime Lodge Suites beschikken over inkomhallen met granieten afwerking, wollen tapijten, grote badkamers, inloopdouches en in sommige gevallen open haarden die de slaapkamer van het zitgedeelte scheiden.

De Terrace Suites hebben bovendien privéterrassen met uitzicht op de bergen.

De Celebrity Suites zijn gewijd aan beroemde voormalige bezoekers zoals Ernest Hemingway, Marilyn Monroe, Clint Eastwood en de oprichter van het resort, Averell Harriman. Ze beschikken over afzonderlijke salons, open haarden en private woonruimtes.

De luxe is aanzienlijk, maar niet opzichtig zoals in Monaco of Dubai.

De stijl van Sun Valley is bewust ingetogen: natuursteen, hout, bergen, discrete dienstverlening en informele kleding.

Een topbestuurder kan er verschijnen in een poloshirt. Een miljardair kan te voet naar de lunch wandelen in plaats van met een beveiligd konvooi voor te rijden.

Maar achter die zorgvuldig gecultiveerde eenvoud bevinden zich mensen wier beslissingen aandelenmarkten kunnen bewegen, miljarden dollars kunnen verplaatsen en kunnen bepalen welke technologieën honderden miljoenen mensen zullen bereiken.

De informele kleding betekent niet dat er geen macht aanwezig is.

Het is de zelfverzekerdheid van macht die zichzelf niet langer hoeft te etaleren.

Waarom de aanwezigheid van de media belangrijk is

De uitzonderlijk sterke vertegenwoordiging van media- en entertainmentbedrijven verdient dit jaar bijzondere aandacht.

AI kan de manier waarop producten en diensten worden gemaakt radicaal veranderen, maar media bepalen nog altijd welke ontwikkelingen maatschappelijke legitimiteit krijgen.

Technologie kan informatie met een nooit eerder geziene snelheid produceren, maar menselijke samenlevingen worden nog altijd geleid door verhalen: welke ontwikkelingen worden toegejuicht, welke worden gevreesd, welke conflicten worden begrepen en welke politieke standpunten buiten het respectabele debat worden geplaatst.

De aanwezigheid van vrijwel elke belangrijke Amerikaanse media- en entertainmentonderneming toont aan dat de publieke opinie geen bijkomstigheid is van economische macht.

De publieke opinie is een onderdeel van economische macht.

Ook het onderscheid tussen technologie en media verdwijnt.

Amazon bezit een filmstudio en een streamingdienst. Apple produceert films en televisiereeksen. YouTube is tegelijk een technologieplatform, een omroeporganisatie en een culturele instelling. Meta verspreidt nieuws en politieke boodschappen onder miljarden mensen. Netflix is niet alleen een entertainmentbedrijf, maar ook een van de invloedrijkste internationale verspreiders van verhalen, levensstijlen en maatschappelijke waarden.

AI zal die convergentie nog versnellen.

Het zal veranderen hoe films worden geproduceerd, hoe reclame wordt gepersonaliseerd, hoe nieuwsredacties werken en hoe burgers informatie vinden. Tegelijk zal AI de strijd om geloofwaardigheid veel intenser maken.

Daarom is de aanwezigheid van één specifieke deelnemer bijzonder interessant: Bari Weiss.

Bari Weiss en de opstand tegen ideologische journalistiek

De aanwezigheid van Bari Weiss is belangrijk, niet omdat zij een onderneming controleert die qua omvang vergelijkbaar is met Amazon of Meta, maar omdat zij een intellectuele stroming vertegenwoordigt die een groot deel van de westerse media jarenlang heeft proberen te onderdrukken en nu noodgedwongen opnieuw moet erkennen.

Weiss wordt doorgaans geassocieerd met een politiek centrum of centrumlinks gedachtegoed. Tegelijk verzet zij zich tegen de ideologische orthodoxie die delen van de progressieve journalistiek heeft overgenomen.

Zij is uitgesproken pro-Israël, kritisch tegenover identiteitspolitiek en afwijzend tegenover het idee dat journalistiek een instrument voor ideologische mobilisatie moet worden.

In 2020 nam Weiss na drie jaar ontslag bij The New York Times.

Haar ontslagbrief was geen conventionele aankondiging van een carrièreswitch. Het was een aanklacht tegen een redactiecultuur die volgens haar intellectuele meningsverschillen steeds minder verdroeg.

Zij stelde dat de krant sociale druk van internet en interne ideologische conformiteit haar redactionele keuzes liet beïnvloeden.

Volgens Weiss konden medewerkers die van de modieuze politieke opvattingen afweken rekenen op vijandigheid, vernedering en publieke aanvallen, terwijl hoofdredacteuren nalieten een werkelijke diversiteit aan standpunten te verdedigen.

Het belangrijkste element van haar brief was niet persoonlijk, maar institutioneel.

Een krant die beweert de democratie te verdedigen, kan die functie niet vervullen wanneer ideologische meningsverschillen als een vorm van morele besmetting worden behandeld.

Journalistiek verliest haar gezag wanneer verslaggevers vooraf een politieke conclusie vastleggen en vervolgens alleen de feiten selecteren die deze conclusie ondersteunen.

Dat wordt bijzonder gevaarlijk wanneer de journalistiek neutraliteit blijft opeisen, terwijl zij in werkelijkheid politiek activisme bedrijft.

Bari Weiss weigerde die transformatie te aanvaarden.

Haar latere succes toont aan dat er een groot publiek bestaat tussen de populistische woede van rechts en de ideologische conformiteit van links.

Dat publiek is politiek dakloos, maar intellectueel aanzienlijk.

Het verlangt naar journalistiek die liberaal is in de klassieke betekenis van het woord: open voor debat, wantrouwig tegenover geconcentreerde macht, bereid om de eigen politieke groep te bekritiseren en in staat om Israël te verdedigen zonder zich daarvoor te verontschuldigen.

Weiss staat daarom symbool voor alles wat ontbreekt in een groot deel van de huidige, populistische en door woke-denken geïnspireerde linkse journalistiek: intellectuele moed, nieuwsgierigheid naar tegengestelde argumenten en de bereidheid om de eigen professionele positie te riskeren door de ideologische overtuigingen van de eigen omgeving in twijfel te trekken.

Haar aanwezigheid in Sun Valley wijst erop dat de machtsverhoudingen binnen de media opnieuw worden bepaald.

De mensen die de Amerikaanse entertainment- en informatie-industrie controleren, begrijpen dat het vertrouwen van het publiek in de traditionele journalistiek sterk is verzwakt.

Zij zoeken naar stemmen die een publiek kunnen bereiken dat de ideologische progressiviteit niet langer vertrouwt, maar het maatschappelijke debat evenmin wil overlaten aan de meest agressieve vertegenwoordigers van populistisch rechts.

Bari Weiss neemt die positie in.

Wat Europa niet heeft

Europa heeft geen vergelijkbare mediafiguur met dezelfde combinatie van toegang, onafhankelijkheid, intellectuele zichtbaarheid en bereidheid om de ideologische gewoontes van haar eigen politieke omgeving openlijk uit te dagen.

De Europese journalistiek telt uitstekende individuele verslaggevers. Maar de institutionele cultuur is vaak veel nauwer dan zij zelf wil erkennen.

Publieke omroepen en grote kranten opereren dikwijls binnen een beperkt consensusmodel over identiteit, immigratie, Israël, het Midden-Oosten en de grenzen van politiek aanvaardbaar taalgebruik.

Wie die consensus betwist, wordt te gemakkelijk weggezet als rechts, reactionair of maatschappelijk onaanvaardbaar.

Het resultaat is geen gezondere democratie, maar een intellectueel vacuüm.

Wanneer gevestigde instellingen geen ruimte bieden aan onafhankelijke, heterodoxe maar democratische stemmen, verdwijnt het publiek niet.

Het verhuist naar radicalere platformen.

De uitsluiting van gematigde dissidenten versterkt daardoor precies de extremen die men beweert te willen bestrijden.

Europa heeft behoefte aan een figuur die vanuit de liberale traditie kan spreken en tegelijk het ideologische verval van liberale instellingen durft te bekritiseren.

Het heeft iemand nodig die minderheidsrechten kan verdedigen zonder elk maatschappelijk meningsverschil in een identiteitsconflict te veranderen.

Iemand die antisemitisme kan bestrijden zonder Israël als een bron van ongemak of schaamte te behandelen.

En iemand die bereid is te zeggen dat intellectuele diversiteit geen optionele luxe is, maar een voorwaarde voor het voortbestaan van de democratie.

Bari Weiss is niet belangrijk omdat iedereen het met haar eens moet zijn.

Zij is belangrijk omdat zij aantoont dat meningsverschil zelf de basis kan vormen van een succesvolle en geloofwaardige media-instelling.

De werkelijke architectuur van de Amerikaanse suprematie

Sun Valley onthult iets diepers over de Verenigde Staten.

De militaire macht van Amerika is zichtbaar: vliegdekschepen, buitenlandse militaire bases, kernwapens en enorme defensiebudgetten.

De economische macht is minder theatraal, maar uiteindelijk veel ingrijpender.

Die macht ligt in het vermogen om kapitaal, technologie, media, energie en ondernemingszin binnen één ecosysteem samen te brengen.

In Sun Valley kunnen de mensen die artificiële intelligentie ontwikkelen de investeerders ontmoeten die de noodzakelijke infrastructuur financieren.

De bestuurders die mondiale entertainmentbedrijven controleren, kunnen spreken met de eigenaars van de platformen die hun inhoud verspreiden.

Media-eigenaars kunnen overleggen met politieke strategen. Voormalige regeringsfunctionarissen kunnen ideeën uitwisselen met oprichters van technologiebedrijven.

Nieuwe samenwerkingen vereisen er geen jarenlange intergouvernementele onderhandelingen.

Ze kunnen beginnen tijdens een wandeling, een besloten diner of een gesprek naast een open haard.

Europa kan conferenties organiseren.

Amerika organiseert macht.

Het Europese model blijft versnipperd over nationale regeringen, regelgevende instanties, publieke omroepen, uiteenlopende energiebeleidsplannen en langzaam werkende instellingen.

Het Amerikaanse model is veel beweeglijker.

Het laat ambitieuze individuen, privaat kapitaal en technologische instellingen toe om zich snel rond een nieuwe economische mogelijkheid te verenigen.

Dat betekent niet dat het Amerikaanse systeem moreel perfect is. Het garandeert evenmin dat beslissingen van geconcentreerde economische elites altijd het algemeen belang zullen dienen.

Maar het verklaart wel waarom de Verenigde Staten technologische revoluties telkens opnieuw sneller dan hun concurrenten in economische dominantie weten om te zetten.

De Sun Valley Lodge is daarom veel meer dan een exclusief hotel.

Gedurende enkele dagen per jaar wordt het een fysieke voorstelling van het Amerikaanse besturingssysteem.

In de suites, salons en vergaderruimtes bevinden zich de mensen die de controle hebben over rekenkracht, kapitaal, energiebehoefte, informatie en verbeelding.

Zij bespreken niet alleen de volgende generatie ondernemingen, maar ook de infrastructuur van de volgende economische wereldorde.

Vliegdekschepen tonen aan dat Amerika in staat is militaire macht over de wereld te projecteren.

Sun Valley toont iets wat mogelijk nog machtiger is: het vermogen van Amerika om de toekomst te projecteren.

En in de eenentwintigste eeuw is dat misschien wel de hoogste vorm van supermacht.