Wanneer eenhoorns gewoon worden, wordt een nieuw superdier geboren: de Leviathan

Er was een tijd waarin een start-up met een waardering van 1 miljard dollar bijna onmogelijk klonk. In 2013 gaf durfkapitaliste Aileen Lee zulke bedrijven een naam: unicorns, eenhoorns. Ze waren zeldzaam, bijna mythisch, wezens uit de verbeelding van Silicon Valley. Een private start-up met een waardering van meer dan 1 miljard dollar was niet zomaar een bedrijf; het was een waarneming. Investeerders gingen ernaar op jacht. Oprichters droomden ervan er één te worden. Het woord werkte omdat het schaarste uitdrukte.

Maar het tijdperk van artificiële intelligentie heeft met waarderingen gedaan wat inflatie met geld doet: het heeft de emotionele waarde van het getal veranderd. Een miljard klinkt niet langer als een mirakel. In de AI-boom kan het bijna klinken als een ambitieuze startersronde. De eenhoorns zijn niet verdwenen; ze hebben zich vermenigvuldigd tot de metafoor zelf is verzwakt. Een miljardenwaardering, ooit de hoorn van een mythisch dier, lijkt nu eerder op een wild paard op de vlaktes van durfkapitaal.

Daarom hebben we een nieuw wezen nodig. Boven de unicorn, boven de decacorn, boven de hectocorn, ligt een schaal van een andere orde: de start-up van 1 biljoen dollar, of bijna 1 biljoen dollar. Een bedrijf dat zo groot is dat het zich niet langer gedraagt als een gewone onderneming. Het begint te lijken op infrastructuur, op overheid, op weer, op mythologie. Voor dat wezen is de juiste naam: Leviathan.

De Leviathan is geen schattige mascotte. Het is een Bijbels zeemonster, een symbool van overweldigende schaal en chaos. In latere politieke denktradities, vooral bij Thomas Hobbes, werd het woord ook gebruikt voor de reusachtige instelling, de soevereine macht, de kunstmatige persoon die groter is dan ieder individu erin. Die dubbele betekenis maakt het woord perfect voor frontier-AI. Een Leviathan is niet alleen waardevol. Hij is zo groot dat hij een kracht van artificiële natuur wordt.

Anthropic, het bedrijf achter Claude, nadert nu die categorie. Op 1 juni 2026 maakte Anthropic bekend dat het vertrouwelijk een voorlopig S-1-registratiedossier had ingediend bij de Amerikaanse beurswaakhond SEC voor een mogelijke beursgang. Het bedrijf benadrukte dat het aantal aandelen en de prijs nog niet waren vastgelegd, en dat een effectieve notering zou afhangen van de beoordeling door de SEC, de marktomstandigheden en andere factoren. Enkele dagen eerder had Anthropic een kapitaalronde van 65 miljard dollar aangekondigd, tegen een post-moneywaardering van 965 miljard dollar.

Dat is nog geen beursgang van 1 biljoen dollar. Het is iets spannenders: een bijna biljoen-dollarbedrijf dat zich vanuit de private markt richting Wall Street beweegt, nog gedeeltelijk onder water, als een zeemonster vlak voor het boven de oppervlakte verschijnt.

In het midden van dat wezen staat Dario Amodei, medeoprichter en CEO van Anthropic. Zijn biografie is niet de gebruikelijke mythe van de universiteitsdrop-out die de toekomst zag voor de professoren dat deden. Ze is bijna het tegenovergestelde. Amodei is het product van diepe formele scholing: Lowell High School in San Francisco, Caltech, natuurkunde aan Stanford, doctoraal onderzoek aan Princeton, neurale circuits, biofysica, elektrofysiologie en een postdoctorale aanstelling aan Stanford Medicine. Volgens Wikipedia werd hij in 1983 geboren in San Francisco. Zijn vader, Riccardo Amodei, was een Italiaans-Amerikaanse lederbewerker uit Toscane. Zijn moeder, Elena Engel, was een Joods-Amerikaanse vrouw uit Chicago die werkte als projectmanager voor bibliotheken.

Die achtergrond is belangrijk, maar niet omdat afkomst genialiteit verklaart. Ze is belangrijk omdat ze Amodei plaatst in een lijn van vakmanschap en kennis: een vader die werkte met tastbaar materiaal, een moeder verbonden met bibliotheken, en een zoon die via de natuurkunde en het onderzoek naar neurale systemen terechtkwam bij machines die menselijke kennis imiteren, uitbreiden en ontregelen. Zijn parcours herinnert eraan dat de AI-revolutie niet uit het niets is ontstaan. Ze werd gebouwd door mensen die gevormd zijn in harde disciplines, in laboratoria, in wiskunde, in de gewoonten van langdurige concentratie.

Dat is vooral ironisch omdat AI zo vaak wordt besproken als een vervanging voor onderwijs. Het verhaal luidt dat studenten niet langer hoeven te leren schrijven, programmeren, rekenen of zelfs redeneren, omdat machines dat werk voor hen zullen doen. Het leven van Amodei bewijst het tegendeel. De mensen die de krachtigste AI-systemen bouwen, zijn geen bewijs dat onderwijs overbodig is. Ze zijn het bewijs dat onderwijs rendeert op lange termijn. Zijn doctoraat aan Princeton ging over neurale circuits; de Hertz Foundation beschrijft zijn onderzoek als werk rond statistisch-mechanische modellen van neurale circuits en technieken voor neurale metingen. Voor Anthropic werkte hij in vooraanstaande onderzoeksomgevingen voor machine learning, onder meer bij Google Brain en OpenAI.

De les is niet dat iedereen een doctoraat aan Princeton nodig heeft. De les is dat AI oppervlakkige kennis goedkoper maakt en diepe kennis waardevoller. Wanneer machines vloeiende antwoorden kunnen genereren, verschuift het menselijke voordeel naar oordeel: weten welke vragen je moet stellen, wat je moet wantrouwen, wat je moet meten, wat je moet bouwen en wat je beter niet vrijgeeft. Onderwijs is niet alleen het overdragen van feiten. Het is de vorming van smaak, scepsis, discipline en verantwoordelijkheid. In het tijdperk van Leviathans wordt die vorming belangrijker, niet minder.

Amodei’s professionele pad loopt ook dwars door het centrum van de moderne AI-geschiedenis. Voor hij Anthropic oprichtte, was hij senior research scientist bij Google Brain. Daarna ging hij naar OpenAI, waar hij vice president of research werd en meewerkte aan grote taalmodellen zoals GPT-2 en GPT-3. Die modellen vormden een belangrijk deel van de technische voorgeschiedenis van ChatGPT, het product dat generatieve AI tot een begrip in de huiskamer maakte.

Daarna kwam de breuk. In 2021 richtten Dario en zijn zus Daniela Amodei Anthropic op, samen met andere voormalige OpenAI-medewerkers. Het verschil was niet alleen commerciële rivaliteit. Anthropic presenteerde zichzelf als een AI-veiligheids- en onderzoeksbedrijf, gericht op systemen die stuurbaar, interpreteerbaar en betrouwbaar zijn. Met andere woorden: het was niet genoeg om het monster te bouwen; men moest ook begrijpen hoe het kon worden begrensd.

De rivaliteit met OpenAI kreeg bijna Shakespeariaanse trekken in november 2023, toen de raad van bestuur van OpenAI Sam Altman kortstondig ontsloeg als CEO. Tijdens die crisis meldde Reuters dat de raad van bestuur van OpenAI Amodei benaderde om Altman op te volgen en mogelijk OpenAI en Anthropic te laten fuseren. Amodei weigerde zowel de topfunctie als het fusievoorstel.

Die weigering lijkt nu historisch belangrijk. Had Amodei aanvaard, dan had de AI-wereld zich misschien rond één dominante instelling geconsolideerd. In plaats daarvan bleef Anthropic onafhankelijk, en behield de sector twee concurrerende polen: OpenAI, de maker van ChatGPT, en Anthropic, de maker van Claude. Vandaag gaat hun rivaliteit niet meer alleen over chatbots. Ze gaat over bedrijfsstructuur, veiligheidsfilosofie, zakelijke klanten, kapitaalmarkten en de toekomstige governance van machine-intelligentie.

Anthropic’s opmars wordt voor een groot deel aangedreven door zakelijke toepassingen. Het bedrijf zegt dat Claude in uiteenlopende sectoren wordt ingezet en dat zijn revenue run rate in mei 2026 de grens van 47 miljard dollar overschreed. De producten omvatten Claude, Claude Code en Claude Cowork, waarbij programmeren en professioneel kenniswerk centraal staan in de commerciële logica. Het punt uit het Nederlandse artikel klopt dus: Anthropic verkoopt niet alleen een futuristische fantasie; het verkoopt instrumenten die bedrijven vandaag al in hun werkprocessen gebruiken.

Het meer verontrustende symbool is Mythos. In de aankondiging van Project Glasswing beschrijft Anthropic Claude Mythos Preview als een nog niet vrijgegeven frontiermodel waarvan de cybercapaciteiten al duizenden ernstige kwetsbaarheden hebben gevonden, onder meer in grote besturingssystemen en browsers. Anthropic presenteert dat als een defensief initiatief, maar de implicatie is duidelijk: een systeem dat softwarefouten kan vinden en exploiteren, is waardevol voor verdedigers en gevaarlijk in verkeerde handen. Het Britse AI Security Institute meldde dat Mythos Preview grote vooruitgang liet zien bij capture-the-flag-opdrachten en meerstaps-simulaties van cyberaanvallen.

Hier wordt de Leviathan-metafoor meer dan branding. Een eenhoorn is charmant. Een Leviathan is dubbelzinnig. Hij kan de haven beschermen, of schepen doen zinken. Hij kan de software van de wereld veiliger maken, of onthullen hoe kwetsbaar die software altijd al was. Hij kan een instrument worden voor productiviteit, geneeskunde, wetenschap en onderwijs, of hij kan de infrastructuur worden waarlangs macht zich sneller concentreert dan democratische instellingen kunnen reageren.

Daarom is een mogelijke beursgang van Anthropic meer dan nieuws voor Wall Street. Voor vroege werknemers en private investeerders kan het een historische payday worden. Voor publieke investeerders kan het de eerste kans zijn om rechtstreeks in een van de frontier-AI-labs te beleggen. Voor indexfondsen en ETF’s kan een beursgenoteerd Anthropic van bijna 1 biljoen dollar uiteindelijk onmogelijk te negeren worden. Een bedrijf van die schaal zou meteen tot de top van de S&P 500 behoren en zou benchmarkindexen en kapitaalstromen kunnen hertekenen.

Maar de publieke markt zal ook een nieuwe vorm van zichtbaarheid afdwingen. Private waarderingen kunnen worden gedragen door verhalen, schaarste en het vertrouwen van een elitekring. Beursgenoteerde bedrijven moeten rapporteren. Ze moeten openheid geven over marges, kapitaaluitgaven, omzetkwaliteit, klantenconcentratie, risico’s en verliezen. De beursgang is dus niet alleen de concertpremière van Anthropic, zoals het Nederlandse artikel het treffend suggereert. Het is ook het moment waarop de mist rond de contouren van het monster begint op te trekken.

De sceptici hebben niet automatisch ongelijk. Elke technologische boom produceert twee dingen tegelijk: echte transformatie en financiële hallucinatie. Het dotcomtijdperk gaf de wereld Amazon, maar ook een spoor van wrakken. AI kan hetzelfde doen. Een waardering van 1 biljoen dollar kan een profetie zijn, maar ook koorts. Michael Burry en andere twijfelaars kijken naar deze cijfers en zien een bubbel: te veel kapitaal, te veel verwachtingen, te weinig bewijs dat de economie achter de mythe de waardering kan dragen.

Maar zelfs als de waardering zakt, is het wezen al geboren. De diepere kwestie is niet of Anthropic 965 miljard, 500 miljard of meer dan 1 biljoen dollar waard is. De diepere kwestie is dat AI-bedrijven een schaal beginnen in te nemen die vroeger was voorbehouden aan staten, centrale banken, energiesystemen en mondiale infrastructuur. Het zijn niet langer alleen start-ups. Het zijn private instellingen die instrumenten bouwen die arbeid, onderwijs, cyberveiligheid, geneeskunde, oorlogvoering en kennis zelf kunnen herordenen.

Dat maakt het woord Leviathan nuttig. Het vat zowel schaal als onzekerheid. Het zegt: dit is groter dan een eenhoorn. Het is niet alleen zeldzaam; het verandert de wereld. Het is niet alleen begeerlijk; het is gevaarlijk. Het is geen paard met een hoorn; het is een zeemonster onder het oppervlak van het dagelijks leven.

Dario Amodei’s persoonlijke verhaal geeft het monster een menselijk gezicht: de zoon van een Italiaans-Amerikaanse ambachtsman en een Joods-Amerikaanse bibliotheekprojectmanager, een natuurkundestudent, een biofysicus, een onderzoeker bij Google Brain, een leider bij OpenAI en uiteindelijk de CEO van Anthropic. Maar het bedrijf dat hij bouwde, overstijgt intussen de biografie. Het behoort tot een nieuwe categorie instellingen.

Wanneer eenhoorns gewoon worden, moeten we ophouden te doen alsof de oude mythen volstaan. Het AI-tijdperk heeft het miljard opgeblazen tot iets alledaags. Het volgende wezen is gearriveerd, en het is niet zachtaardig. Het is de Leviathan: enorm, intelligent, nuttig, beangstigend en nog altijd slechts gedeeltelijk zichtbaar boven het water.