Met Zwitserland dat stablecoins omarmt, komt het einde van traditioneel bankieren mogelijk dichterbij

Zwitserland heeft zijn reputatie altijd gebouwd op stabiliteit — het neutrale toevluchtsoord, de kluis van de wereld, het land van solide geld. Nu probeert het die erfenis in digitale vorm te gieten.

De Zwitserse regering is een publieke consultatie gestart over het toestaan van de uitgifte van stablecoins onder nationaal recht — een stap die de manier waarop vertrouwen in Zwitserse betrouwbaarheid wordt uitgedrukt, zou kunnen herdefiniëren: niet langer enkel via een genummerde bankrekening, maar via een token op de blockchain.

Wat zijn stablecoins — en waarom zijn ze belangrijk?

Stablecoins zijn digitale tokens die ontworpen zijn om een stabiele waarde te behouden door gekoppeld te zijn aan een traditionele valuta zoals de dollar, euro of Zwitserse frank. In tegenstelling tot volatiele cryptovaluta zoals Bitcoin proberen stablecoins het beste van twee werelden te combineren — de stabiliteit van fiatgeld met de snelheid en transparantie van blockchaintechnologie. Transacties worden vrijwel onmiddellijk afgewikkeld, grensoverschrijdend, zonder tussenpersonen en zonder hoge kosten.

In theorie zouden stablecoins veel functies van centrale bankgeld kunnen vervullen — betalingen, sparen en overboekingen — zonder dat commerciële banken als tussenpersoon nodig zijn. Dat maakt ze zowel revolutionair als verontrustend voor traditionele financiële instellingen.

Waarom het Zwitserse model ertoe doet

De Zwitserse aanpak kan stablecoins de geloofwaardigheid geven die ze lange tijd hebben gemist. Door uitgevers onder toezicht van FINMA te plaatsen en volledige reserve-dekking en regelmatige openbaarmaking te eisen, past het Zwitserse model de strengheid van centrale banken toe op de wereld van cryptoactiva.

Een in Zwitserse franken uitgedrukte stablecoin, uitgegeven volgens Zwitsers recht en transparant gecontroleerd, zou kunnen uitgroeien tot een wereldwijde maatstaf voor digitaal vertrouwen — even betrouwbaar als de papieren frank ooit was, maar programmeerbaar en grensloos. Het zou twee Zwitserse specialiteiten verenigen: regelgevende discipline en financiële innovatie.

Zelfs na de instorting van Credit Suisse in 2023 blijven de instellingen van het land synoniem met voorzichtigheid en betrouwbaarheid. De pragmatische toezichthouder, de conservatieve financiële cultuur en de sterke munt maken van Zwitserland een ideale broedplaats voor een nieuwe generatie digitaal geld — geld dat functioneert als centrale bankgeld, maar zonder banken.

Het evenwicht tussen controle en vrijheid

Toch is het evenwicht broos. Te veel vrijheid en Zwitserland riskeert reputatieschade; te veel controle en innovatie zal elders naartoe trekken. De consultatie — open tot februari, met wetgeving waarschijnlijk pas eind 2026 — geeft Bern de tijd om iets typisch Zwitsers te ontwerpen: ordelijk, transparant, maar niet verstikkend (zoals start-ups hopen).

Een filosofisch kruispunt

De onderliggende vraag is niet technisch, maar filosofisch. Het grootste exportproduct van Zwitserland is altijd vertrouwen geweest — een immaterieel goed, gevormd door eeuwen van neutraliteit, discretie en degelijke regelgeving. Maar kan datzelfde vertrouwen worden gerepliceerd in een tijdperk dat wordt gedreven door code en decentralisatie, waarin geloof verschuift van instellingen naar algoritmen?

Als Zwitserland hierin slaagt, kan het zijn financiële relevantie verlengen in het digitale tijdperk en zich positioneren als ’s werelds eerste crypto-veilige haven. Maar als het struikelt, riskeert het een kernpilaar van zijn identiteit te ondermijnen, terwijl de financiële wereld zich verplaatst van Alpenkluizen naar digitale portefeuilles.

Kortom, hoe succesvoller een Zwitserse stablecoin wordt, hoe meer zij het systeem kan aantasten dat haar heeft voortgebracht. In een wereld waar digitale franken wereldwijd met één klik bewegen, kan de behoefte aan een Zwitserse bankrekening — of zelfs een Zwitserse tussenpersoon — verdwijnen. Het echte risico voor Zwitserse banken is niet dat stablecoins mislukken, maar dat ze te goed werken.