Heeft De Wever Gelijk?

Er ontstond heel wat commotie toen de Belgische premier Bart De Wever aan Ursula von der Leyen schreef dat het gebruik van het Euroclear-geld de vrede zou kunnen belemmeren. Sommigen noemden zijn waarschuwing cynisch, anderen vonden dat hij Oekraïne ondermijnde.

Maar de echte vraag is eenvoudig: heeft hij misschien een punt?
Wanneer we de huidige geopolitiek analyseren — en vooral kijken door de bril van de Verenigde Staten — wordt zijn waarschuwing plots minder provocerend en veel realistischer.

Waarom deze miljarden zo belangrijk zijn

Bijna 200 miljard euro aan Russische staatsactiva liggen vast bij Euroclear in Brussel. Voor de EU lijkt dit de ideale oplossing: een enorme geldpot waarmee Oekraïne kan worden heropgebouwd zonder de Europese belastingbetaler te zwaar te belasten.

Voor de Verenigde Staten ziet de situatie er heel anders uit.

Reconstructiecontracten — mijnbouw, infrastructuur, energie, logistiek — hebben jaren of zelfs decennia nodig voordat ze echt renderen. Geen enkele Amerikaanse regering kan erop rekenen lang genoeg aan de macht te blijven om daar de voordelen van te plukken. De enige snelle, politiek waardevolle deals zijn die in de allereerste fase van Oekraïne’s wederopbouw, onmiddellijk na een staakt-het-vuren.

En die deals zijn alleen mogelijk als de VS mee aan de financiële tafel zitten.

Als het Euroclear-geld wordt gebruikt in een uitsluitend Europees model, dreigt Washington buitenspel te staan bij precies die reconstructieprojecten die op korte termijn impact hebben — én politieke winst opleveren.

Een ongemakkelijke vraag in Washington

Als Europa beslist dat het Euroclear-geld alleen door de EU beheerd wordt, duikt in Washington een harde en ongemakkelijke vraag op:

“Als wij geen rol krijgen in de financiële wederopbouw van Oekraïne, waarom zouden wij dan zoveel moeite doen om een vredesakkoord te pushen?”

Het gaat niet om winstbejag, maar om politieke realiteit.
In een democratie moet elke regering aan de kiezer uitleggen waarom een duur buitenlands engagement zinvol is. Zonder duidelijk strategisch of economisch voordeel, vermindert de motivatie om zich in te zetten voor vrede.

Als de VS zich terugtrekken:

• vertraagt het vredesproces,
• wordt de druk op Rusland minder gecoördineerd,
• komt Oekraïne bijna volledig op Europa terecht,
• en dreigt de oorlog langer te duren — of zelfs buiten Oekraïne uit te breiden.

In dat licht is De Wevers redenering helemaal niet absurd. Ze wijst op een strategisch gevolg waar Europa weinig oog voor lijkt te hebben.

Meer dan recht en financiën: een strijd om controle

Tot nu toe draaide het publieke debat vooral om de juridische en financiële risico’s voor België:
mogelijke rechtszaken, aantasting van Euroclear’s reputatie, en de vrees dat buitenlandse investeerders hun geld niet langer veilig achten in de eurozone.

Maar De Wever kaartte een ander probleem aan:
de strijd om Euroclear is tegelijk een machtsstrijd over wie de vrede mag sturen.

Het recente nieuws dat de Franse president druk uitoefent op Zelensky zodat de VS niet over de fondsen beslissen, bevestigt dat beeld. De strijd gaat niet enkel over Oekraïne — maar over wie de post-oorlogse machtsstructuur zal bepalen.

En in dat internationale touwtrekken wordt België het offer:

• Europa wil de fondsen voor strategische autonomie.
• De VS zien ze als een cruciaal hefboomeffect in een toekomstig vredesakkoord.
• België draagt de juridische, financiële en politieke risico’s — alleen.

Dus, heeft De Wever gelijk?

Deze analyse zegt niet hoe een “rechtvaardige” vrede eruit zou moeten zien.
En ze oordeelt niet of het Euroclear-geld wel of niet moet worden gebruikt.

Maar ze toont wel een essentieel punt:

• Economische belangen spelen een grote rol in vredesakkoorden.
• De Euroclear-miljarden zijn een belangrijke reden waarom de VS betrokken blijven.
• Als de VS buiten spel worden gezet, kan hun engagement verminderen — en kan vrede verder weg raken.

Vanuit die logica heeft Bart De Wever zeker een realistisch punt:
het EU-plan dat België zou dwingen de controle over de Euroclear-fondsen op te geven, kan — bovenop alle juridische en financiële risico’s — onbedoeld leiden tot een verlenging van de oorlog, in plaats van tot een snellere vrede.

Niemand moet het politiek met hem eens zijn.
Maar het wordt steeds moeilijker te ontkennen dat zijn analyse — hoe ongemakkelijk ook — geopolitiek goed onderbouwd is.